by
Hilal Demir
GİRİŞ
Makale incelemesi için farklı kaynaklardan biri Türkçe ve diğeri İngilizce olmak üzere iki tane makale seçilmiştir. Bu makalelerden Türkçe olanı Eğitim Araştırmaları Dergisi’nin Ocak 2002 ‘de yayınlanan ‘ Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim ’ adlı makale ve İngilizce olarak da Forum Dergisi’nin Ocak 2002 ‘de yayınlanan ‘ Communicative Curriculum Design for the 21st Century ’ adlı makalesi incelenecektir. Bu makalelerin her ikisi de dergi makalesi olup aynı dönemde yayınlanmıştır.
Makaleler gerek içerik gerekse biçimsel olarak incelenecektir. Dil farklılıklarının yanı sıra makale özelliği olarak ne gibi benzerlikler ve farklılıklar göstereceği değişik maddeler ve alt maddeler aracılığıyla sunulacaktır.
Hedef Kitle Kim?
Hedef kitle, yayınlanan yazının, makalenin, okumasını hedef aldığı kişilerdir. Makalenin yer aldığı dergiye göre hedef kitle de değişim gösterecektir.
Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim makalesi bir eğitim dergisinde yer almaktadır. Dolayısıyla hedef kitle eğitimbilimciler ve eğitim bilimle ilgilenen kişiler olacaktır. Communicative Curriculum Design for the 21st Century makalesi ise yabancı dil eğitimi ile ilgili bilgi veren bir dergide bulunmaktadır. Hedef kitlesi yabancı dil öğretmenleri ve öğretmen yetiştiricileri olmaktadır.Her iki makale de hedef kitle göz önüne alınarak yazılmıştır.
Araştırma Türü Ne?
Araştırma türleri makalenin içeriğine göre değişim gösterebilir. Bu türler arasında amprik araştırma ve derleyici araştırma gibi değişik araştırma şekilleri yer alabilir.
Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim makalesinde araştırma türü derleyicidir. Başka yazarların ve düşünürlerin kitaplarından ve makalelerinden yararlanılmıştır. Çeşitli görüşler örneklendirilip kavramlarla ilgili olarak değişik yorumlar yapılmıştır.
Communicative Curriculum Design for the 21st Century makalesinde de araştırma türü derleyicidir. Konu ile ilgili verilen örnekler röportaj gibi değişik kaynaklardan sağlanmıştır. Ayrıca eski yöntemlerle yeni bir yaklaşım olan iletişimsel yaklaşım karşılaştırılmıştır. Bu da okuyucunun gözünde şu andaki durumun daha net oluşmasını sağlamıştır. Çeşitli kuram ve kavramlarla ilgili makaleler genelde derleyici araştırma türü kullanılarak yapılır.
Her iki makale de bu özelliği taşımaktadır. Ayrıca kaynaklar birincil kaynaklardan oluşmaktadır. Yalnız Türkçe makalede ikincil kaynaklar bulunmaktadır.
İçeriği ne ile İlgili?
İçerik bölümünde yeni kuramlar tanıtılabilir. Bu kuramlarla ilgili yeni bilgiler verilebilir ya da diğer kuramlarla karşılaştırılarak makalenin gelişimi sağlanabilir?
Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim makalesinde küreselleşme ve çokkültürcülük kavramları öncelikle okuyucuya tanıtılmakta ve değişik görüşlerden yararlanılmaktadır. Daha sonra bu iki kavram karşılaştırılır ve bağlantıları incelenir. En son olarak da bu iki kuramın eğitim üzerindeki etkisi ve eğitimin bu iki kavramla ilişkisi ele alınır. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılarak makaleye son verilir. Communicative Curriculum Design for the 21st Century makalesinde de yeni bir yaklaşım olan iletişimsel yaklaşım açıklanır. İlk olarak daha önce uygulanan başak bir yöntemden örnekler verilir. Daha sonra iletişimsel yaklaşımın ne olduğu ve onu oluşturan ögelerin neler olduğu açıklanır. Bu ögelerin nasıl kullanılacağı hakkında bilgi verildikten sonra dilbilgisi ile uygulanışı anlatılır ve iletişimsel yaklaşımın ne olmadığı açıklandıktan sonra makale bitirilir. Burada yeni bir yaklaşımın tanıtılması ve yani bilgiler verilmesi esas alınmıştır. Türkçe makale, İngilizce’ye göre daha tartışmaya açık bir özellik göstermektedir. Ayrıca Türkçe makalede farklı birkaç kavram kullanılırken İngilizce makale sadece bir yaklaşımı ele alıp onu incelemiştir.
Türkçe makale daha çok teorik özellikler göstermektedir. Uygulama açısından örneklendirmeler yer almaktadır fakat genel bir bakış açısıyla incelendiğinde teorik bilginin ağır bastığı görülmektedir. Kavramlarla ilgili tanımlar ve görüşler bu yöndedir. Kavramlar öncelikle tanıtılıp daha sonra bu görüşlerden yola çıkılarak örnekler verilmiştir. Makalenin sonunda ise bütün kavramlar toplanıp genel bir sonuca varılmıştır. İngilizce makale ise bu açıdan farklılıklar göstermektedir. Makalenin başında geçmiş zamanlarda yapılan bir uygulamayla ilgili bilgiler karşımıza çıkmaktadır. Makale genel anlamda pratikten yola çıkarak yaklaşıma ulaşmaya çalışır. Genel özellikler verildikten sonra ise uygulamayla ilgili bazı sorulara cevap verilir.
Bilgi Kaynakları Neler?
Bilgi kaynakları kullanılan kaynaklardan oluşur. Yazar kullandığı kaynakları makalenin sonunda yer alan ‘ Kaynakça ‘ bölümünde belirtir.
Türkçe makalenin kaynaklarını başka makaleler, kitaplar , aynı yazarın değişik kitaplarından, basılmamış doktora tezinden oluşturmaktadır. İngilizce makale içinse diğer dergi makalelerinden, kitaplardan ve bir röportajdan yararlanılmıştır.
Verilere Hangi Yöntemlerle Ulaşılıyor?
Verilere değişik yöntemlerle ulaşmak mümkündür. Soru sorarak, deneme yanılma yaparak, varolan olguyu betimleyerek ya da amprik çalışmalar yaparak değişik veriler elde edilebilir.
Türkçe makalede karşımıza çıkan veriye ulaşma yöntemi varolan olguyu betimleme yapmaktır. Burada verilen kavramlar açıklanır ve okuyucuya yeni bilgi sunulur. Bu bilgiler karşılaştırılır ve okuyucuda anlam kazanması sağlanır. İngilizce makale ise soru sorarak verilere ulaşmaya çalışır. Bu sorulara cevap verilirken okuyucu da bilgilendirilmiş olur. Ayrıca bazı kavramlar tanımlanır ve bu tanımlamalar okuyucunun konuyu daha iyi kavramasına yardımcı olur.
Her iki makale de değişik yöntemlerle bilgileri verse de anlaşılabilir bir özellik göstermektedir. Bilgilendiricilik boyutunda her iki makale de başarılıdır. Okuyucunu kafasındaki sorulara doğru bir şekilde yanıtları verilmektedir.
Yazının Kurgusu Nasıl?
Yazının kurgusu o yazıyı meydana getiren bazı unsurlardan oluşur. Bu, başlık ve alt başlıklar ve bağlantının kurulması gibi unsurlardan meydana gelmektedir.
Türkçe makaleyi bu açıdan inceleyecek olursak: Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim makalesi ‘Giriş’ bölümünden önce okuyucunun makale ile ilgili fikir edinmesi açısından bir bölümle makaleyi tanıtmaktadır. Önce makale özetlenip daha sonra ‘Anahtar Kelime’ bölümünde makalenin alt yapısını oluşturan terimler sunulmuştur. Makalenin kendisi alt başlıklar şeklinde ilerlemektedir. Konular arasındaki bağlantılar genelden özele doğru gelişmektedir. Önce genel kavramlar tanıtılıp bu genel kavramlar eğitime yansıtılmıştır. İngilizce makale de ise ‘Giriş’ başlığıyla bir giriş yapılmamıştır. Direk örneklemeyle konuya girilmiştir. Daha sonraki alt başlıklar gerek soru cümleleri gerekse olumlu cümleler şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Bağlantılar alt başlıklar sayesinde gerçekleşmektedir. Bu açıdan Türkçe makale daha bilimsel bir yol takip etmektedir.
Bilimsel makale olma özelliğine sahip olan Küreselleşme, Çokkültürcülük ve Eğitim, İngilizce makaleye göre okuyucuya daha çok yardımcı olmak da aynı zamanda herhangi bir araştırmaya da kaynak olma niteliğine sahiptir. Anahtar kelimeler bu yönden önem taşımaktadır.
Yazının Türü Ne?
Bir yazının türü yer aldığı dergi, kitap vs. göre değişkenlik gösterebilir. Ayrıca işlenen konu da bu yönde oldukça önemlidir. Bir kuram tanıtılırken rapor tutulamayabilir.
Türkçe yazı daha önce de kullanıldığı gibi bir makaledir. Dergide yer almaktadır ve kavramları tanıtmaktadır. Makale olma özelliğini dergide yayınlanmasından, giriş, gelişme, sonuç bölümlerinin olmasından, ilk başta anahtar kelimeleri tanıtmasından ve en son da kaynakça bölümünün bulunmasından almıştır. İngilizce yazı da makale özelliği göstermektedir. Her ne kadar tam olarak giriş, gelişme ve sonuç bölümleri direk olarak verilmese de okuyucu bu bölümleri ayırt edebilmektedir. Ayrıca bir yaklaşım hakkında bilgi vermekte ve Türkçe makale gibi bir dergide yer almaktadır. Kaynakça bölümü yer almaktadır.
Yazının Dili Ne?
Yazının dili, yazının türüne, nerede yer aldığına ve kimler için hazırlandığına göre değişiklik gösterebilir.
Türkçe makalede resmi bir dil kullanılmıştır. Açıklanan kavramlarla alakalı pek çok kavram kullanılmaktadır. Örneğin neo-liberalizm, postmodernizm, kapitalizm. İngilizce makale Türkçe makaleye göre daha basit bir dille yazılmıştır. Verilen örneklerden bazıları konuşmalardan alındığı için de günlük dilin yansımalarını bulabilmekteyiz. Örneğin: ‘ I just don’t know what to do right now. I might have been wrong since I began to learn English; I always tried to be better and wanted to be a good speaker.’
Her iki makale de kullanılan kavramlar için bir ‘Kavram Sözlüğü ‘ oluşturmamıştır. Bu özellik daha çok Türkçe makale için gerekli olabilir çünkü kullanılan kavramlar oldukça fazladır. İngilizce makalenin içerisinde bir takım tanımlar verilmiştir. Bu açıdan kavram sözlüğüne çok fazla ihtiyaç duyulmamaktadır.
Kaynakça Nasıl Düzenlenmiş?
Kaynak gösterme iki şekilde yapılabilir. Bu, ya dipnotu şeklinde o sayfanın altına yazılabilir ya da paragraf içerisinde yer alabilir. Ayrıca ‘Kaynakça’ bölümünde kaynak gösterilen yazıların yazarı, yayım bilgileri verilir.
Türkçe makalede kullanılan kaynak gösterme şekli paragraf içerisindedir. Yazarın adı, kitabın basım tarihi ve sayfa sayısı bu paragraf içerisinde yer almaktadır. Örneğin: Pakistanlı bir baba araştırmacı şunları söylemiştir( Miah, 1998: 179): . İngilizce makale de dipnotu kullanmak yerine paragraf içerisinde kaynaklarını göstermiştir. ... the Korean novelist Mia Yun (1998)replied that it was “like putting on a new dress.” ...
Her iki makale de aynı yöntemi uygulamıştır. Günümüzde dipnotu şeklinde kaynak gösterme artık fazla kullanılmamaktadır. Makalelerin kaynak kullanma oranları ise farklılık göstermektedir. Türkçe makale aynı konuyla ilgili pek çok yazarın görüşüne yer verirken daha fazla kaynak kullanma durumunda kalmıştır. İngilizce makalede ise yazar aynı konu üzerindeki düşüncelerini ve saptamalarını destekleyecek kaynaklara yer vermiştir. İki makale arasındaki en önemli fark bu şekilde karşımıza çıkmaktadır.
İncelenen her iki yazı da daha önce de belirtildiği gibi farklı dillerde farklı dergilerde yayımlanan iki makaledir. Her iki makale de gerek içerik gerekse biçimsel özellikleri açısından incelenmiştir.
Sonuç olarak farklı iki dilin makale türüne yaklaşımı ortaya konmuştur. Bu incelemenin sonunda benzerlikler ve doğal olarak farklılıklar elde edilmiştir. Ancak makale türünün genel anlamda özelliklerine bağlı kalındığı her iki makalede de göze çarpmaktadır. Araştırma konuları bakımından farklılık gösteren makaleler biçimsel özellikler açısından ortak noktalar sahiptir. Yazını kurgusu ve kaynak gösterme bu özelliklerine örnek olarak gösterilebilir.
Makaleler bu yazının sonunda Ek 1 ve Ek 2 şeklinde sunulmaktadır.