“Elektronik Gelişim Dosyası (Online Portfolio) Hazırlama : İnternet Uygulamalarını Derslerde Kullanma”

  

Son yıllarda, süreç odaklı değerlendirme önem kazanmaktadır. Sınav odaklı değerlendirmeden öğrenenin öğrenme sürecinde yaptığı çalışmaları değerlendirmek daha gerçekçi bir tutumdur. 2001 yılında Avrupa Topluluğu Eğitim Komisyonu tarafından yayımlanan Avrupa Birliği Diller için Referans Çatısı da süreç odaklı değerlendirmeye özellikle yer vermektedir ve bu bağlamda öğrenenlerin öğrenme süreçlerini yansıtan Gelişim Dosyaları hazırlamalarını desteklemektedir (Can, 2006). Bu bağlamda,  bu çalışmada süreç odaklı değerlendirmeye olanak verecek bir örnek olarak elektronik gelişim dosyaları hazırlama, uygulama ve bunların değerlendirilmesi tartışılacaktır. Bu çalışmada, Elektronik Gelişim Dosyası (EGD) “online portfolio” kavramı için kullanılmaktadır. Yabancı dil sınıflarında Elektronik Gelişim Dosyası (EGD) hazırlama, uygulama, değerlendirme ve bunlarla ilintili olarak çeşitli internet uygulamalarını yabancı dil olarak İngilizce derslerinde kullanma bu çalışmanın çerçevesini belirlemektedir.

 1) Gelişim Dosyaları

Gelişim Dosyası, öğrenenlerin öğrenme sürecinde yarattıkları çalışmaları topladıkları amaçlı koleksiyondur. Öğrenenlerin kendi öğrenme öyküsünü, başarılarını ve öğrenme sürecindeki gelişimlerini yansıtır. Öğrenenlerin seçtiği içerik, beceri ve süreçlerden oluşur. Gelişim Dosyaları öğrenenlerin öğrenme sürecindeki bireysel ilgilerini, becerilerini ve gelişimlerini yansıtır. Ders bağlamından çıkıp bütün hayatlarını içerecek düzeye gelebilir; bu da hayat boyu öğrenme kavramına katkı sağlar. Bu açıdan öğrenen odaklıdır. Buna ek olarak öğrenenlerin bireysel öğrenme amaçlarını ve öğrenme yollarını belirlemesine yardımcı olur, bu açıdan öğrenen özerkliğine olanak verir. Gelişim Dosyası öğrenme deneyimlerini örnekler ve öğretenlerin öğrenenleri öğrenme sürecinde değerlendirmesine olanak sağlar,  süreç odaklı değerlendirmeye olanak verir. Buna ek olarak öğrenen velilerinin de öğrenenlerin öğrenme sürecini yakından izlemesine, öğreten, öğrenen ve veli değerlendirmesine olanak sağlar. Öğrenme sürecinin zenginleşmesine yardımcı olur. Ayrıca öğrenen ve öğreten arasında öğrenme süreci üzerinde tartışmaya olanak sağlar. Bugünün teknolojisi elektronik gelişim dosyaları hazırlamaya elverişlidir.

 

Gelişim Dosyaları, öğrenenler tarafından hazırlanmaları bakımından da anlamlıdır. Öğrenenlerin seçtiği içerik, örnekler ve mayeryallerden oluşmasından dolayı öğrenenlerin öğrenme sürecine etkin olarak katılmasına olanak verir. Polakowski’ye göre (1993)  gelişim dosyaları sürekli olarak kendini yenilemeye uygun müfredatların oluşturulmasına da yardımcı olur. Öğrenenlerin kendi gelişimlerini zilemeleri sonucunda, kendi öğrenme yollarının farkına varmalarını sağlar ve bu şekilde öğrenenlerin öğrenme sürecinde söz sahibi olmalarına izin verir. Öğrenme amaçlarıyla içeriğin daha açık olarak anlaşılmasına ve bütün dil deneyimlerini örneklemeye olanak sağlar.

 2) Gelişim Dosyalarında İçerik

Grosvenor’a (1993) göre üç tür gelişim dosyası hazırlanabilir. Bunlara göre içerik de çeşitlenebilir. Bunlar gösterme amaçlı, tanıtma amaçlı ve değerlendirme amaçlı gelişim dosyaları. Gösterme amaçlı dosyalarda öğrenenin seçtiği etkinlik örneklerine yer verilebilir. Bununla birlikte tanıtma amaçlı gelişi dosyalarında içerik yine öğrenenin kendisinin seçtiği öğrenenin gerçekleştirdiği etkinliklerden oluşur; burada değelendirme amacı yoktur, sadece öğrenenin derslerdeki etkinliğini gösterme amaçlıdır. Değerlendirme amaçlı gelişim dosyalarında ise içerik sadece öğreten tarafından doğrudan değerlendirilmiş öğrenen çalışmalarına göre şekillenir.

 

Bununla birlikte, yabancı dil derslerinde öğrenenler tarafından kullanılabilecek elektronik gelişim dosyalarındanda Aile ve Bireysel bilgi, Bireysel Değerler ile ilgili bilgi, Kültürel bilgi, İlgi Alanları ve Hobiler ile ilgili bilgi, Okul Çevresi ile ilgili bilgi, Dersler ile ilgili bilgi, Derslerde Yapılan Çalışmalar, Okul ya da Ders Projeleri, Çeşitli Akademik bilgiler, Gezi Notları, Bireysel Başarılar, Gelecek ile ilgili düşünceler ve amaçlar ile ilgili bilgi içeriği zenginleştirebilir. Bu şekilde de öğrenme sürecinin öğrenen tarafından özelleştirilmesine ve öğrenenin özerkliğini destekleyecek düzeye gelmesine olanak verebilir.

 

Elektronik gelişim dosyalarında içerik çeşitliliği sunum çeşitliğini de gerektirir. Oluşturmacılık kuramına göre de bu çeşitlilik öğrenme sürecinde desteklenmesi gereken bir noktadır (Can, 2004). Bu bağlamda, içerik denemeler, araştırmalar, notlar, koleksiyonlar, özdeğerlendirmeler, sertifikalar, tartışmalar, raporlar, haritalar, haberler, duyurular, şiirler, yazılar gibi yazılı dil ile  sunulabileceği gibi fotoğraflar, grafikler, yaratılmış çalışma yaprakları, Powerpoint sunumları, video görüntüleri, ses çekimleri, İnternet üzerinde bulunan diğer elektronik uygulamalara bağlantı vermek suretiyle de sunulabilir. Bu çeşitlilik öğrenme sürecini de zenginleştirmektedir, buna ek olarak gerçek hayatı da derslerin içine getirmektedir. Böylece derste öğrenilen bilgi ile ders dışında var olan gerçek hayattaki bilgiyle bir köprü oluşturulabilir. Bu da derslerideki öğrenmeyi daha anlamlı hale getirir.

 3) Elektornik Gelişim Dosyalarının Kullanılması

      3.1.  Elektornik Gelişim Dosyalarının Kullanılmasının Öğretimi

Elektronik Gelişim Dosyalarının (EGD) kullanılması için öncelikle bunların nasıl kullanıcağını öğrenilmesi gereklidir. Bunun için öncelikle bunların ne için ve nasıl kullanılacağı öğrenenlerle birlikte tartışılır ve bunların sınırları çizilir. Daha sonra aşağıdaki yol izlenerek öğrenenler kendi elektronik gelişim dosyalarını hazırlarlar 

·                           Öncelikle kendi öğretme EGD’nızı hazırlayın (ör: www.ingilish.com/hayef.htm)

·                           Amaç ve beklentilerinizde gerçekçi olun.

·                           Amaç ve beklentilerinizi doğru belirleyin.

·                           Öğrenenlere EGD tanıtın, Örneklendirin ve EGD hazırlanmasında kullanılabilecek uygulamaları gösterin. (ör: http://wizard.4teachers.org/, http://www.blogger.com)

·                           İlk yapılan çalışmaları kabul edip değerlendirin

·                           EGD’rı için aitlik hissi uyandırın

·                           Hazırlama zamanı ve uygulamayı açıkça belirtin

·                           İçerik ve sunum konusunda seçici olun

·                           Özerkliği destekleyin.

·                           Sürekli gelişimi destekleyin.

·                           Değerlendirmeler yapın ve sık sık Dönüt verin

·                           Öğrenenlerin ders ile ilgili sürekli değerlendirme yapmasına olanak verin

 

Elektronik Gelişim Dosyaları ücretsiz olarak şu adreslerde hazırlanabilir:

·                           http://www.blogger.com

·                           http://www.freeservers.com/

·                           http://www.freewebsites.com/

·                           http://www.angelfire.lycos.com/

·                           http://geocities.yahoo.com/

·                           http://www.tripod.lycos.com/

·                           http://mediablog.mail2web.com

 

  3.2. Elektornik Gelişim Dosyalarının Uygulanması

EGD’larının planlaması, toplanması, saklanması ve değerlendirilmesi zaman alan bir uygulamadır. Öğrenme sürecini planlama ve öğretme işiyle çok zaman harcayan öğretenlere bir de bunun gibi artı yük getirmek gelişim dosyalarının kullanılması yönünde bir isteksizlik getirebilir. Bu bakımdan gelişim dosyalarının elektronik ortamda bulunması öncelikle saklanması ve toplanması için harcanacak zamanı geri getirebilir. Bununla birlikte çok daha gerçekçi bir değerlendirme olanağı sunması, hazırlanan ve seçilen içeriğin dersle doğrudan ilgili olması öğretme sürecine katkı yapmasını sağlar (Polakowski, 1993).

EGD’ı karmaşık değil belirli bir sırayı izlemelidir. Dosyaların şekli ve içeriği öğreten ve öğrenen arasındaki tartışmalar sonucu seçilmeli ve değerlendirilmelidir. Bütün dosyalarda birer amaç ve kapsam bölümü bulunmalıdır, bu şekilde düzenli bir elektronik gelişim dosyası uygulanabilir. Bununla birlikte öğrenme amaçları da gelişim dosyası ile uygunluk göstermelidir. Seçilen içerik öğrenme sürecini doğrudan yasnıtmalıdır. Etkinlikler ve öğrenme amaçları uyumulu olmaldır. EGD’ları öğrenen ve öğreten arasındaki iletişimi sağlamalıdır. Öğrenen ne ve nasıl öğrendiğini açıkça görebilmeli ve bunu değerlendirebilmelidir. Buna ek olarak, değerlendirme şekli ve değerlendirme çerçevesi EGD’nda belirtilmelidir. Sürekli gelişimi destekler nitelikte olmalıdır. EGD’ı bütün olarak görülmelidir. Öğrenmede bütünlüğü yansıtmalıdır.

 4) Elektronik Gelişim Dosyalarının Değerlendirilmesi

DeFina (1992) Elektronik Gelişim Dosyalarının Değerlendirilmesiyle ilgili şu ilkelere yer vermektedir:

 5) İnternet Uygulamalarını Derslerde Kullanma

Elektronik Gelişim Dosyalarını kullanma İnternet uygulamalarını yabancı dil derslerinde kullanma ile koşut gidebilir, bu şekilde öğrenme süreci zenginleştirilebilir. Öğrenen, elektronik ortamla tanıştırıldığında öğreten tek bilgi kaynağı olma özelliğini kaybedebilir ve öğrenen de kendi gelişim dosyası için içeriği bu ortamdan bulabilir. Bunun için İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Bölümünde yapılan bir uygulamayı sunuyorum. İngilizce Öğretmenliği 2. Sınıf öğrencilerinin Dilbilime Giriş I dersinde kullanılan bu uygulama şöyle hazırlanmıştır. Öncelike, http://www.blogger.com adresinden bir blogger hazırlandı (http://elt-linguistics.blogspot.com/). Bu blogger’ı kullanma amacı Dilbilime Giriş I dersini alan öğrenenlere her hafta dersten sonra 1 soru sormak ve öğrenenlerden bu soruyu yine İnternet ortamında cevaplamalarını istemektir. Bunun için öncelikle ilk hafta sınıfta soru sorulduktan sonra nasıl cevap verebilecekleri öğretildi. Daha sonra her hafta verdikleri cevaplar sınıf içinde de tartışıldı. Bunun sonucunda öğrenenlerin öğrenme sürecine ders dışındayken de katılmaları sağlanmış oldu. Ayrıca, ders için yapılan değerlendirmenin %10’u bu çalışmadan öğrenenlerin notuna eklenmiştir.

 

Öğrenenlerin kendi cevaplarını verdikten sonra sınıf arkadaşlarının verdikleri cevaplara cevap yazdıkları gözlenmiştir. Ayrıca, 1 öğrenenin haftalar ilerledikçe kendi cevaplarından oluşan başka bir blogger yarattığı görülmüştür. Bu da içeriğin ders dışına çıkarılması bağlamında anlamlıdır. Buna ek olarak hazırlanan bu “blog” ders izlencesini de içermektedir. Ayrıca, öğreten ve öğrenenler arasında iletişim sağlayan bir nitelik kazanmıştır. Buna ek olarak, öğrenenlere her soruyla ilgili daha çok bilgi edinebilecekleri başka İnternet bağlantıları sağlanmıştır. Bunun kullanılmasının da öğrenenlere çeşitli kaynaklardan bilgi edinebilme gibi bir açılım sağladığı, daha sonra bu bağlantılar verilmediğinde öğrenenlerin bunları talep etmesinden anlaşılmıştır.

 

Kaynakça

Can.T. (2004) “Yabancı Dil Olarak İngilizce Öğretmenlerinin Yetiştirilmesinde Kuram ve Uygulama Boyutuyla Oluşturmacı Yaklaşım” İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İngiliz Dili Eğitimi Bölümü'nde Yapılan Yüksek Lisans Tez Çalışması

 

Can. T. "Oluşturmacılık ve Yabancı Dil Dersleri", “Eğitimde Çağdaş Yönelimler-3: Yapılandırmacılık ve Eğitime Yansımaları” Sempozyum Bildiriler Kitabı, 29 Nisan 2006, s. 282-288. )

 

DeFina, A. A. (1992). Portfolio assessment: Getting started. New York: Scholastic Professional Books.

 

Polakowski, C. (1993). Literacy portfolios in the early childhood classroom. In M. Dalheim (Ed.), Student portfolios (National Education Association Professional Library Teacher-to-Teacher Series). Washington DC

 

Grosvenor, L. (1993). Taking assessment matters into our own hands. In M. Dalheim (Ed.), Student portfolios (NEA Professional Library Teacher-to-Teacher Series). Washington DC

 

Elektronik Kaynakça

http://muskingum.edu/~jjohnson/edportfolio/index.html

http://cte.jhu.edu/techacademy/fellows/Spencer/webquest/lasindex.html

http://www.ucs.mun.ca/~hammett/

http://www.essdack.org/port/how.html

http://www.essdack.org/port/example2.html

http://www.mehs.educ.state.ak.us/portfolios/portfolio.html

 

Home / ELT Materials /Coursebook Reports / Learn Turkish / ELT Conferences /Private Lessons / Online Translation /Links /Link Exchange/ E-Shop

 

© copyright 2001-2006 www.ingilish.com